Μ. Φιλόπουλος «Κι αν έφαγαν, τουλάχιστον έγινε έργο»: Η νοοτροπία του υπηκόου. Η συνταγή της χρεοκοπίας.

Στο δημόσιο βίο, είτε αφορά τη χώρα γενικά, είτε επί μέρους λειτουργίες της, τοπικά ή σε φορείς, ισχύουν διαχρονικά ορισμένες σταθερές. Οι βασικές αξίες, στις οποίες όλοι όσοι υπηρετούμε στα κοινά, υπό διάφορους ρόλους, έχουμε συμφωνήσει και τελικά υποτάξει όλες τις άλλες επιδιώξεις μας. Πρώτα έρχονται οι αξίες αυτές και ύστερα όλα τα άλλα. Κι αυτό γιατί οι θεμελιώδεις αυτές αξίες έχουν καθιερωθεί μέσα από αιώνες αγώνων και κατακτήσεων και έχουν καταξιωθεί από τους ίδιους τους πολίτες. Υπηρετώντας τις αξίες αυτές, ξέρει ο κάθε πολίτης, από όπου και αν προέρχεται, πως τελικά το όφελος καταλήγει σε εκείνον. Γιατί τι άλλο είναι το δημόσιο συμφέρον, από το συμφέρον του κάθε πολίτη ξεχωριστά.

Έτσι λοιπόν, βασική αρχή κάθε ενασχόλησης με τα κοινά είναι και η υποχρέωση παραγωγής έργου (αυτού που προβλέπουν οι αρμοδιότητες κάθε Οργάνου) για τον πολίτη. Αυτό δεν γίνεται κατά διακριτική ευχέρεια του αιρετού οργάνου, της εξουσίας δηλαδή, δεν γίνεται ως κάποιου είδους «χάρης» προς τον «υπήκοο». Αυτά ίσχυαν προ αιώνων, σε άλλα καθεστώτα. Όταν ο Ηγεμών, έδινε κάποια ψίχουλα από την ισχύ και τον πλούτο του στους υπηκόους, προκειμένου να κερδίζει την εύνοιά τους. Τώρα, αυτά είναι οριστικά παρελθόν. Οι κοινωνίες εκλέγουν τη διοίκησή τους η οποία και ΟΦΕΙΛΕΙ να τους παρέχει όλα εκείνα που η νομοθεσία την υποχρεώνει να παρέχει. Τίποτα λιγότερο.

Σε μια κοινωνία χαμηλών προσδοκιών, όπως δυστυχώς τείνουμε να μοιάζουμε, ο πολίτης δεν έχει προσδοκίες. Βυθισμένος στην απαισιοδοξία πιστεύει πως «τίποτα δεν γίνεται» ή άλλα χειρότερα και γενικώς έχει συνηθίσει να μην προσδοκά τίποτα θετικό από την κρατική εξουσία. Έτσι, ακόμα και τα αυτονόητα όταν παρέχονται, κάποιοι τείνουν να τα παρουσιάζουν ως μεγάλες δήθεν παροχές και άνευ προηγουμένου «έργα». Και ας αποτελούν το α και το ω κάθε εγχειριδίου δημόσιας πολιτικής. Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Υπάρχει και κάτι χειρότερο. Η υποχρέωση παραγωγής έργου, υποτάσσεται και αυτή σε αρχές. Απαράβατη αρχή είναι η υποχρέωση για χρηστή διοίκηση (η διοίκηση να παίρνει τις αποφάσεις της νόμιμα), αλλά και για απόλυτο σεβασμό στα δημόσια οικονομικά. Στα οικονομικά που έχουν προέλθει από το υστέρημα και τη φορολόγηση του καθένα από εμάς.

Η κάθε Αρχή, δηλαδή και ο Δήμαρχος, ως η πλησιέστερη στον πολίτη Αρχή, οφείλει να επιδεικνύει απόλυτο σεβασμό στις βασικές αυτές σταθερές. Ο σεβασμός του δημοσίου χρήματος, με την έννοια πχ της αποφυγής υπερκοστολογήσεων, αλλά και ακόμα σε νομικές διαστάσεις, πχ την αποφυγή διασπάθισης κονδυλίων («ρεμούλα» το λέει ο λαός μας) είναι απαράβατος όρος. Δεν είναι μια απλή διαδικαστική τυπικότητα, αλλά απόλυτη υποχρέωση. Αυτό το γνωρίζουν όλοι.

Το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε όμως κάτι ανησυχητικό, που εμείς οφείλουμε να αναδείξουμε και να αντιστρέψουμε. Λόγω ακριβώς των γενικότερων χαμηλών προσδοκιών αλλά και λόγω μιας συγκεκριμένης επικοινωνιακής πολιτικής με χαρακτηριστικά «καταιγίδας», ακούμε συχνά την ανήκουστη έκφραση «δεν μας νοιάζει αν όλα έγιναν νόμιμα, δεν μας νοιάζει πώς λήφθηκαν οι αποφάσεις ή αν κάποιος έφαγε χρήματα, αρκεί ότι έγινε έργο. Όλοι τρώνε άλλωστε». Η άποψη αυτή είναι πολλαπλώς προβληματική και τελικά απαράδεκτη και ξένη προς τη δική μας αντίληψη για τα κοινά και την πολιτική εν γένει.

Εμείς δεν θέλουμε τον πολίτη αποκομμένο και αποξενωμένο από τη Δημοτική Αρχή. Δεν θέλουμε μια Αρχή, που αποφασίζει μόνη της, σε σκοτεινές συνεδριάσεις, έξω από το φως της απόλυτης διαφάνειας και με διαδικασίες εκτός νομιμότητας και υλοποιεί έργα υπαρκτά μεν, πολλαπλώς αμφισβητήσιμα δε. Από πλευράς κόστους, από πλευράς πραγματικής χρησιμότητας, αλλά και διάφορων κοινωνικών κριτηρίων. Το ποια έργα επιλέγονται, με ποια κριτήρια, για ποιες περιοχές και για την αντιμετώπιση ποιων αναγκών είναι θέμα που πρέπει να απασχολεί την τοπική κοινωνία. Εμείς θέλουμε τον πολίτη συμμέτοχο στις αποφάσεις αυτές και όχι απλό παρατηρητή. Τον θέλουμε συμμέτοχο και γνώστη-κριτή κάθε απόφασης. Να γνωρίζει πού ακριβώς πηγαίνει το κάθε ευρώ δημόσιας δαπάνης και για ποιο σκοπό. Να δίνει την έγκρισή του και να επιβλέπει την υλοποίηση του έργου σε κάθε βήμα, πριν την τελική του απόλαυση.

Και έτσι, να ξέρει ακριβώς ποια είναι τα δικαιώματά του, να τα διεκδικεί και να δηλώνει ικανοποίηση μόνο όταν αυτά γίνονται σεβαστά. Αποκρούουμε κάθε προσπάθεια που περνά το μήνυμα «όλοι ίδιοι είναι, όλοι τρώνε, λίγοι μόνο κάνουν έργο». Όχι. Κάποιοι έχουμε αφιερώσει το σύνολο της ζωής μας σε ένα σκοπό και δεν κάνουμε εκπτώσεις. Εμείς, διεκδικούμε ένα Δήμο-πρότυπο. Ένα Δήμο που θα λειτουργεί με διαφάνεια και απόλυτο σεβασμό στη νομιμότητα. Με δημοκρατικές και ανοικτές, συμμετοχικές διαδικασίες που θα παράγουν έργο προς όφελος του ΣΥΝΟΛΟΥ της τοπικής κοινωνίας. Και θα αποδίδει λογαριασμό στους δημότες, ώστε να ξέρουν πού πήγαν τα χρήματά τους και πού θα πάνε αύριο. Γιατί το έργο ενός Δήμου δεν τελειώνει σε μια θητεία και υπάρχει υποχρέωση και στις επόμενες γενιές.

Η δική μας Αρχή, επιτέλεσε συγκεκριμένο και σπουδαίο έργο για τους δημότες, το οποίο είναι γνωστό και θα το θυμίσουμε. Προετοίμασε όμως το έδαφος και για τις επόμενες διοικήσεις. Με έτοιμες μελέτες και με υγιή οικονομικά, έχοντας μεγάλο πλεόνασμα. Δεν μπορούμε να πούμε το ίδιο για τον απερχόμενο Δήμαρχο, που βρίσκεται στον αντίποδα της δικής μας πολιτικής. Με εμμονή σε έργα βιτρίνας, δίχως επαρκή σχεδιασμό και μελέτες, με πολλαπλάσιο κόστος από το εύλογο και με διαδικασίες λήψης αποφάσεων που ελέγχονται από τα αρμόδια όργανα ως παράτυπες. Και όσον αφορά τα οικονομικά, παρά τις εξαγγελίες περιμένουμε ακόμα ένα δημόσιο απολογισμό. Ώστε να ξέρουμε τι θα παραλάβουμε. Να ξέρουν όλοι τι υπάρχει στα Ταμεία, εφόσον πληρωθούν οι πολλές υποχρεώσεις του Δήμου.

Όχι δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Όχι δεν είναι εντάξει κάποιοι να μη σέβονται τις βασικές αρχές λειτουργίας κάθε Δημοκρατίας. Η παραγωγή έργου με βάση αρχές, είναι υποχρέωση της Διοίκησης και δικαίωμα του πολίτη, που μπορεί και πρέπει να συμμετέχει σε όλα. Τίποτα λιγότερο, τίποτα περισσότερο. Εμείς  αγωνιζόμαστε όλα αυτά να καταστούν και πάλι αυτονόητα και να γίνουν πραγματικότητα για την πόλη μας.

Μάκης Φιλόπουλος

Υπ. Δήμαρχος Γλυφάδας